Venndiagram maken.

✏️Begin met twee verzamelingen wanneer leerlingen het onderscheid tussen een eigen kenmerk en een gedeeld kenmerk nog oefenen. Geef elke cirkel een korte naam en leg mondeling uit wat die naam betekent. Dieren die vliegen en dieren die zwemmen zijn bijvoorbeeld eigenschappen, geen volledige beschrijvingen van soorten. Op ruitjespapier kun je vooraf een lijst met kenmerken ordenen voordat je ze in de cirkels overneemt.

Bij twee cirkels zijn er drie invulgebieden: alleen A, alleen B en de overlap van A en B. Een voorbeeld dat aan beide voorwaarden voldoet, komt in het midden. Schrijf het dus niet nogmaals in beide buitenste delen. Het sjabloon beoordeelt de inhoud niet. Als deelnemers het oneens zijn over een plaatsing, is dat een aanleiding om het gekozen criterium duidelijker te formuleren.

Drie verzamelingen geven zeven afzonderlijke gebieden. Naast de drie delen voor één groep zijn er drie gebieden voor precies twee groepen en een middengebied voor alle drie. Het veld A en B alleen sluit C bewust uit. Een leerling die aan alle drie voorwaarden denkt, moet daarom het gezamenlijke midden gebruiken. Met losse vraagkaartjes kun je voorbeelden eerst verplaatsen voordat iemand een definitieve indeling opschrijft.

Elk gebied accepteert maximaal tachtig zichtbare tekens. Gebruik enkele trefwoorden of korte zinnen, want een cirkeloverlap biedt minder ruimte dan een gewoon tekstvak. Lange verklaringen passen beter in aantekeningen naast de afdruk. Laat een gebied leeg als de opdracht juist vraagt om zelf voorbeelden te bedenken; een leeg gebied betekent niet automatisch dat zo een voorbeeld onmogelijk is.

📝Schrijflijnen geven houvast bij een invulopdracht en helpen om verschillende antwoorden onder elkaar te zetten. Zonder lijnen blijft er meer visuele vrijheid voor tekeningen, symbolen of losse kaartjes. Kies liggend papier voor een vergelijking met drie groepen als je meer horizontale ruimte wilt. Neem de gekozen criteria op in je lesplan, zodat de bespreking aansluit bij het doel van de opdracht.

Laat deelnemers na het invullen één plaatsing toelichten. Vraag bijvoorbeeld welk kenmerk maakt dat een voorwerp in de overlap staat en welk aanvullend kenmerk het juist buiten de derde cirkel houdt. Zo wordt het schema een hulpmiddel voor redeneren in plaats van alleen een sorteeroefening. Bewaar een lege versie en een ingevuld voorbeeld apart wanneer je dezelfde opdracht later opnieuw wilt gebruiken.